Aoteroa

Jak pisałem wcześniej w NZ nie ma prawie wcale przemysłu i cala produkcja i eksport to są produkty żywnościowe (owce, papu i winko) i usługi (uczenie studentów z Azji jezyka angielskiego).  W wyniku tego rynek pracy w 4 milionowym rolniczym kraju dla osób wykształconych jest mały (szczególnie z wykształceniem technicznym).

Mam wrazenie ze polityka imigracyjna NZ jest trochę paranoidalna. Z jednej strony ministerstwo immigracji uznaje dyplom i przyznaje za niego punkty przy skladaniu aplikacji o przyznanie pobytu stalego – permanent residency.

Nastepnie (czasem dopiero na miejscu) okazuje się ze niestety nie można wykonywać zawodu bo lokalne lobby (korporacja zawodowa) zablokowała taka możliwość i trzeba robić od nowa cale studia, nostryfikacje i w rezultacie jest to droga przez mękę. Gdy ma sie w wieku tlat okolo 30-40 rodzine i obowiazki zwiazane z jej utrzymaniem to trudno zaczynac studia od nowa.

W życiu założenia początkowe bardzo często różnią się od efektu końcowego. Na początku polityka imigracyjna NZ miała ściągać dobrze wykształconych fachowców gdyż kraj miał się rozwijać.  W roku 2006 wzrost produktu krajowego NZ wyniósł 1.8% czyli był bardzo niski.

Nowa Zelania nigdy nie byla krajem gdzie ludzie emigrowali dorabiac sie milionow. Glownym powodem emigracji do NZ byla chec zmiany, odizolowania sie od tlumow w Europie, chec zaczecia czegos innego i realizacji swoich mazen (np wlasny maly domek i zaglowka). Dochod narodowy na jednegio mieszkanca w NZ jest troche wyzszy niz w Slowenii czy Republice Czeskiej ale duzo nizszy nie w UK czy innych krajach zachodnioeuropejskich.

Gdy nastąpił atak globalizacji okazało się ze kraj się nie rozwija a zwija pod katem przemysłowym. Firmy zamykają produkcje w NZ i odpływają zagranice. W wyniku import produktow przemyslowych rosnie znacznie sybciej niz ich eksport.

http://www.exportnewzealand.org.nz/articles.html?art_id=612

Wobec tego imigranci okazali się nie tak potrzebami jak mieli być wg pierwotnych założeń.

W międzyczasie w NZ powstał taż “immigration industry” czyli tysiące firm zarabiających miliony dolarów na wypisywaniu wniosków imigracyjnych i pomaganiu w imigracji. Nastąpił duzy napływ bardzo bogatych Chińczyków z Hong-Kongu zanim komunistyczne Chiny przejęły ta byłą kolonie brytyjska. 

Na fali histerii terrorystycznej w USA posiadanie nieruchomości w NZ stało się modne. Ciagle tez trwa napływ imigrantow z Europy.  Wszyscy przyjezdni w NZ (imigranci, studenci) muszą gdzieś mieszkać wiec powoduje to wpompowanie wielu milionów z zagranicy w rynek mieszkań (wynajem lub sprzedaż) w NZ.

Spowodowało to nagły i dramatyczny wzrost cen nieruchomości (szczególnie w dużych miastach) w ciagu ostatnich lat. Natychmiast wiec masa ludzi i instytucji finansowych zaciągnęła kredyty i nastąpił dalszy wykup nieruchomości (często jako inwestycji) powodujący dalsze zwiększanie się cen.

Dzięki takiemu samo-napędzającemu się zjawisku boom na nieruchomości trwał (lub trwa?) od końca lat 90′tych do dziś.

Wg. niektórych źródeł w obecnej chwili rynek nieruchomości w NZ jest najbardziej ryzykownym rynkiem na świecie (!!!)

www.nzherald.co.nz/section/3/story.cfm?c_id=3&objectid=10454821

Agencja analizy ryzyka kredytowego Fitch Ratings dokonała porównania 16
uprzemysłowionych krajów. Porównano dwa kryteria:

1. przewartościowanie cen domów w porównaniu do danych historycznych (średnich cen z przeszłości)
2. jak budżety domowe są obciążone splata kredytów.

Wszystkie te dane znajdziecie w doskonałym raporcie na temat dostępności mieszkań w NZ który jest naprawdę smutny dla osób nie posiadających własnego mieszkania. Drugi wykres po prawej pokazuje wzrost ceny średniego domku w NZ w ostatnich latach.

www.interest.co.nz/HLA/HLA-NZ-July2007.asp
Jest to raj dla obecnych właścicieli nieruchomości. Niektórzy z przypadkowych ludzi zarobili setki milionowy dolarów na tym boomie, Znany jest przykład właściciela wyspy White Island którego ojciec czy dziadek kupił ta wyspę za… beczkę rumu od lokalnego plemienia Maori a obecna jej wartość sięga setek milionów dolarów.

Niestety poszkodowanymi są osoby nie posiadające własnego domku czy mieszkania na własność. By być obiektywnym muszę zauważyć ze w NZ większość społeczeństwa ma własny domek i generalnie dużo ludzi skorzystało na tym boomie. Niestety młode kiwi i nowi imigranci są w znacznie gorszej sytuacji niż 10 lat temu. Okazuje się ze by spłacić kredyt hipoteczny na średni domek przeznaczając na to około 40% swoich zarobków należy zarabiać powyżej 2x średniej krajowej. (patrz w/w raport)

Dla wielu rodzin imigrantów jest to marzenie ściętej głowy. Często tylko jedna osoba w takiej rodzinie pracuje lub pracuje w zawodzie przynoszącym dobre pieniądze. Obecnie młodzi ludzie lub imigranci nie maja wręcz możliwości kupna własnego mieszkania lub domku w NZ a szczególnie w dużych miastach.  W tym roku ilosc sprzedanych domow i mieszkan osiagnela najmniejsza liczbe od szesciu lat -ludzi juz po prostu nie stac na mieszkanie czy dom nawet na kredyt.

http://www.nzherald.co.nz/section/1/story.cfm?c_id=1&objectid=10469191
Stosunek relatywnie niskich zarobków i rosnących cen nieruchomości oraz odsetek skutecznie zablokował wielu młodym kiwi taka możliwość. Znacznie łatwiej jest wystartować w UK czy AU stad tez odpływ młodych często dobrze wykształconych ludzi z NZ. (Osobiście na 3 sztuki kiwi z którymi zaczynałem robotę w zespole 3 lata temu ostało mi się jeno jedno kiwi, dwa kiwi wyniosły się do Europy).

NZ Herald na ten temat:
www.nzherald.co.nz/topic/story.cfm?c_id=120&objectid=10447536

Dodatkowo wraz z liberalnymi reformami w latach 80-tych podobnie jak w wielu tzw “rozwiniętych” krajach nastąpiła powolna dezintegracja więzi społecznych. Obecnie w NZ mamy ponad 30 procent rodzin w jednym rodzicem “wychowującym” dzieci, i rozwodzi się 35% małżeństw. Przestępczość rośnie z roku na roku w pewnych kategoriach (gwałty, włamania) jest wyższa niż w Polsce.

Wraz z boomem nieruchomości nastąpiła dalsze rozwarstwienie społeczeństwa NZ.
Wyobraźmy sobie trzy rodziny kiwi mieszkające obok siebie:

Pierwsza rodzina (zupełnie przypadkowi ludzie) posiadający kawałki gruntów i nieruchomości po rodzicach i dziadkach (często ukradzione Maori) sprzedali je (imigrantom z Azji) za miliony dolarów.

Ich sąsiedzi którzy wynajmowali mieszkanie dziś nie maja pieniędzy na dalszy wynajem przez rosnące ceny wynajmu.

Sąsiedzi z drugiej strony są w jeszcze gorszej sytuacji bo wzięli parę lat temu dom na kredyt a dziś przez rosnące oprocentowanie kredytów nie stać ich na spłaty rat i mogą wylabować na bruku lub w tanim południowym Auckland.

Gdy zrozumiałem presje wywierana przez rosnące odsetki od kredytu hipotecznym na rodziny z średnimi dochodami mniej denerwują mnie próby naciągania obcokrajowca w celu zarobienia kilku dolarów.

PODSUMOWANIE:

Jak widać z w/w statystyk i moich marnych wypocin przy obecnych cenach nieruchomości imigracja do dużego miasta w NZ wymaga osiągania dobrych lub bardzo dobrych zarobków o co nie jest łatwo.

Dodatkowo NZ została dotknięta wszystkimi “dobrodziejstwami” jakimi są udziałem krajów nazywanych w mediach “rozwiniętymi”. Do tej grupy należna rozbite rodziny, wzrost przestępczości, dużą cześć rodzin w pułapce kredytowej, rosnąca otyłość dzieci (NZ jest 7 na świecie pod względem ilości grubych dzieci).

Wielu jednak kiwi broni się przed tym jak możne ciągle starając się zachowywać pogodę ducha, wyluzowany styl życia i nie daje się zwariować. W niektórych rejonach NZ nadmorskie domki letniskowe należące do bogatych obywateli USA i Azji, zbudowane za setki tysięcy dolarów i całkowicie odgradzające dostęp do plaży maja dziwna tendencje do palenia się w zimie i to co roku (Northland).

Według posiadanych danych wygląda na to ze jeszcze nigdy w historii NZ nie było tak niekorzystnej sytuacji dla imigracji ludzi którzy chcą się w NZ dorobić i urządzić. Znacznie łatwiej jest imigrantom z UK lub USA którzy przywożą z sobą zwykle wystarczająca ilość pieniędzy na zakup własnego domku czy mieszkania.

Wyobraźmy sobie imigrantow, rodzinę Kowalskich, zwykłych normalnych ludzi bez płynnego języka oraz posiadających średnio poszukiwany zawód i oszczędności na zakup używanego samochodu.

Teraz zastanówmy co się stanie jak nasi państwo Kowalscy trafia do NZ z obrazem “raju na ziemi” i oczekując ze na początek ze:

1.dostana doskonale płatna prace,
2.domek i samochód na własność w prezencie od rządu NZ
3.miłych i uśmiechniętych sąsiadów-kiwi którzy będą się cieszyli ze dalej zwiększa się konkurencja na rynku pracy w NZ.

A co na to sami Kiwi?

Po prostu “glosuja nogami” wynoszac sie do Australii. W tym roku NZ zostala najwiekszym zrodem immigrantow dla Australii wyprzedzajac nawet UK.

http://www.nzherald.co.nz/topic/story.cfm?c_id=231&objectid=10465795

Uff, ale się rozpisałem,

Adam.